مرض کولرا (Cholera)
سبب: vibrio cholera
دوره تفریخ: از چند ساعت تا 5 روز
طرز سرایت: از طریق آب و غذای ملوث منتقل می شود. انتشار آن توسط تماس با مواد استفراغ شده و مواد غایطه نیز ممکن است.
پتالوژی: vibrio cholera بعد از دخول به طرق معدی معایی در لومن امعای کوچک سریعاً به تکثر می پردازد. مایکروارگانیزم ها یک انتروتوکسین را که بالای غشای مخاطی عمل نموده و منجر به ترشح مقادیر قابل ملاحظه مایعات بداخل لومن میگردد ترشح می نماید. دیهایدریشن شدید از سبب استفراغ و اسهال فزاینده موجود می باشد. ضیاع سودیم و پوتاشیم موجود بوده و اسیدوز واقع می گردد.
تظاهرات کلینیکی
1. مرحله تخلیه evacuation: در ابتداء اسهال موجود بوده اما کولیک بطنی موجود نمی باشد. در شروع مواد غایطه به رنگ زرد بوده بعداً مشابه به آب برنج می باشد. استفراغ نیز شروع می گردد.
2. مرحله collapse: ضیاع مقدار زیاد مایعات منجر به دی هایدریشن شدید و کمبود الکترولایت ها میگردد.
معاینه کلینیکی نشاندهنده علایم ذیل است
- چشمان فرورفته
- جلد سرد، مرطوب و چین دار.
- سقوط فشار خون
- در صورت عدم تداوی، مریض بطرف شاک رفته و می میرد.
- اوتپوت بولی بصورت قابل ملاحظه سقوط می نماید.
- نبض غیر قابل جس میگردد.
3. مرحله شفا یا recovery: شاخص های کلینیکی و بیوشیمیکی به تدریج در ظرف 1-3 روز نارمل می گردد.
کولرا سیکا Cholera sicca
این یک شکل شدید انتان کولرا است. در ینصورت امعاء متوسع شده و مایع به عوض خارج شدن بشکل استفراغ و اسهال، در آن ضایع میگردد. بسیاری مریضان از سبب عدم تشخیص می میرند.
تشخیص
وایبریو کولرا vibrio cholera توسط کلچر مواد غایطه و معاینه سواب رکتم تجرید می شود.
تداوی
انفیوژن داخل وریدی به سرعت آغاز گردد. در ساعت اول 2 تا 3 لیتر ringer lactate تطبیق گردد. زمانیکه نبض و فشار خون نارمل شود، مایعات داخل وریدی به سرعت بطی تر داده شود (1L/2-3h) تا از اذیمای ریوی جلوگیری شود.
در صورتیکه مایعات از طریق دهن داده شود گلوکوز باید در آن مخلوط گردد تا جذب الکترولایت ها از طریق طرق معدی معایی آسان شود. ORS در دیهایدریشن متوسط داده می شود.
انتی بیوتیک ها
برای مریض Tetracycline 250mg چهارمراتبه در روز برای 3 روز یا ciprofloxacin 1G یا vibramycin 300mg به دوز واحد داده می شود. ادویه ضد استفراغ مثلاً largectil 50mg هر 6 ساعت ضیاع مایع را کاهش میدهد.
وقایه
معاف سازی (immunization) محافظت را بوجود می آورد.